跳转至

隐函数不定积分

本节带来的是隐函数的不定积分问题。

Example

若 \(y^{2}(x-y)=x^{2}\) 定义了 \(y(x)\),求:

\[ \int \frac{\mathrm{~d} x}{y^{2}} \]

对于这类问题,常用的方法是使用参数方程单值化,也就是如下的方法一:

方法 1

观察原方程 \(y^2(x-y) = x^2\),两边同除以 \(y^2\) 可得:

\[ x - y = \left(\frac{x}{y}\right)^2 \]

令 \(t = \dfrac{x}{y}\)(即 \(x = ty\)),代入变形后的方程:

\[ ty - y = t^2 \implies y = \frac{t^2}{t-1} \]
\[ x = ty = \frac{t^3}{t-1} \]

则:

\[ \mathrm{~d} x = \mathrm{~d} \left(\frac{t^3}{t-1}\right) = \frac{3t^2(t-1) - t^3}{(t-1)^2}\mathrm{~d} t = \frac{t^2(2t-3)}{(t-1)^2}\mathrm{~d} t \]

将 \(y^2 = \dfrac{t^4}{(t-1)^2}\) 与 \(\mathrm{~d} x\) 代入原积分中:

\[ \begin{aligned} \int \frac{1}{y^2} \mathrm{~d} x &= \int \frac{(t-1)^2}{t^4} \cdot \frac{t^2(2t-3)}{(t-1)^2} \mathrm{~d} t \\ &= \int \frac{2t-3}{t^2} \mathrm{~d} t\\ &=\int \left(\frac{2}{t} - \frac{3}{t^2}\right) \mathrm{~d} t \\ &= 2\ln\vert{}t\vert{} + \frac{3}{t} + C\\ &= 2\ln\left\vert{}\frac{x}{y}\right\vert{} + \frac{3y}{x} + C \end{aligned} \]

对于这类隐函数的不定积分,我们还有一种常用的方法是直接对方程全微分,寻找目标被积函数的微分表达式,当然这种方法非常考验代数变形能力。

方法 2

将原方程写为 \(x y^2 - y^3 - x^2 = 0\),对两边求全微分:

\[ (y^2 - 2x) \mathrm{~d} x + (2xy - 3y^2) \mathrm{~d} y = 0 \]

两边同除以 \(x y^2\) 展开:

\[ \left( \frac{1}{x} - \frac{2}{y^2} \right) \mathrm{~d} x + \left( \frac{2}{y} - \frac{3}{x} \right) \mathrm{~d} y = 0 \]

则:

\[ \color{red}\frac{2}{y^2} \mathrm{~d} x = \frac{\mathrm{~d} x}{x} + \frac{2\mathrm{~d} y}{y} - \frac{3\mathrm{~d} y}{x} \]

由原方程 \(y^2(x-y) = x^2\) 两边同除以 \(x^2\) 得:

\[ 1 - \frac{y}{x} = \frac{x}{y^2} \implies \frac{y}{x^2} = \frac{1}{x} - \frac{1}{y^2} \]

利用商的求导法则展开 \(\mathrm{~d} \left(\dfrac{y}{x}\right)\):

\[ \begin{aligned} \mathrm{~d} \left(\frac{y}{x}\right) &= \frac{x \mathrm{~d} y - y \mathrm{~d} x}{x^2} \\ &= \frac{\mathrm{~d} y}{x} - \frac{y}{x^2} \mathrm{~d} x \end{aligned} \]

则:

\[ \begin{aligned} \frac{\mathrm{~d} y}{x} &= \frac{y}{x^2} \mathrm{~d} x + \mathrm{~d} \left(\frac{y}{x}\right) \\ &= \left( \frac{1}{x} - \frac{1}{y^2} \right) \mathrm{~d} x + \mathrm{~d} \left(\frac{y}{x}\right) \end{aligned} \]

代入红色式子得:

\[ \begin{aligned} \color{blue}{\frac{2}{y^2} \mathrm{~d} x} &= \frac{\mathrm{~d} x}{x} + \frac{2\mathrm{~d} y}{y} - 3 \left[ \left( \frac{1}{x} - \frac{1}{y^2} \right) \mathrm{~d} x + \mathrm{~d} \left(\frac{y}{x}\right) \right]\\ &=-\frac{2\mathrm{~d} x}{x} + \frac{2\mathrm{~d} y}{y} + {\color{blue}{\frac{3}{y^2} \mathrm{~d} x}} - 3 \mathrm{~d} \left(\frac{y}{x}\right) \end{aligned} \]

整理得:

\[ \frac{1}{y^2} \mathrm{~d} x = 2 \left( \frac{\mathrm{~d} x}{x} - \frac{\mathrm{~d} y}{y} \right) + 3 \mathrm{~d} \left(\frac{y}{x}\right) \]

直接积分即可得到最终答案:

\[ \int \frac{1}{y^2} \mathrm{~d} x = 2 \ln\left\vert{}\frac{x}{y}\right\vert{} + \frac{3y}{x} + C \]

习题

Question

若 \(y(x-y)^{2}=x\) 定义了 \(y(x)\),求:

\[ \int \frac{\mathrm{~d} x }{x-3y} \]
Answer

试着使用本节讲的两种方法进行解决!

  • 更多精彩内容欢迎关注我的微信公众号!

搜一搜

评论区