跳转至

菲涅尔积分和狄利克雷积分

Fresnel 积分

首先来看下面这道题目:

Example

\[ \int_{0}^{+\infty} t^{-\frac{1}{2}}\sin t \mathrm{~d} t \]

在我没学过菲涅尔(\(\mathrm{Fresnel}\))积分的时候,我是这样做这道题的:

方法 1

回顾 \(\Gamma\) 函数的一般定义:

\[ \Gamma(z) = \int_{0}^{+\infty} x^{z-1}\mathrm{e}^{ -x } \mathrm{~d} x \]

下面考虑这样的一个积分:

\[ \int_{0}^{+\infty} x^{z-1}\mathrm{e}^{ -ax } \mathrm{~d} x \]

做换元:\(t=ax\)

\[ \begin{aligned} \int_{0}^{+\infty} x^{z-1}\mathrm{e}^{ -ax } \mathrm{~d} x &= \int_{0}^{+\infty} \left( \frac{t}{a} \right)^{z-1}\mathrm{e}^{ -t } \mathrm{~d} \left( \frac{t}{a} \right)\\ &= \frac{1}{a^{z}} \int_{0}^{+\infty} t^{z-1}\mathrm{e}^{ -t } \mathrm{~d} t\\ &= \frac{\Gamma(z)}{a^{z}} \end{aligned} \]

因此原题目就可以使用欧拉公式巧妙解决了!

\[ \begin{aligned} \int_{0}^{+\infty} t^{-\frac12}\sin t \mathrm{~d}t &=\mathrm{Im}\left( \int_{0}^{+\infty}t^{-\frac12}e^{it}\mathrm{d}t \right)\\ &=\mathrm{Im}\left( \int_{0}^{+\infty}t^{\frac12 -1}e^{-(-i)t}\mathrm{d}t \right)\\ &=\mathrm{Im}\left( \frac{\Gamma(\frac12)}{(-i)^{\frac12}} \right)\\ &=\mathrm{Im}\left( \sqrt{\pi}\cdot \frac{\sqrt{2}}{2}(1+i) \right)\\ &=\sqrt{\frac{\pi}{2}} \end{aligned} \]

\(\Gamma\left( \dfrac{1}{2} \right) = \sqrt{ \pi }\) 这个我们都知道,但是 \((-i)^{-1/2}\) 怎么求呢?

我们考虑再次使用欧拉公式并结合棣莫弗定理,得:

\[ \begin{aligned} (-i)^{-1/2} &= (i\sin\theta+\cos\theta)^{-1/2}\\ &= \left[ i\sin\left( -\frac{\pi}{2} \right)+\cos\left( -\frac{\pi}{2} \right) \right]^{-1/2}\\ &= i\sin\left( \frac{\pi}{4} \right)+\cos\left( \frac{\pi}{4} \right)\\ &= \frac{\sqrt{ 2 }}{2}(1+i) \end{aligned} \]

方法 2

在我了解菲涅尔积分(\(\mathrm{Fresnel}\))后,才发现这道题原来这么简单!

先给出菲涅尔积分的常用结论,这里不做证明。

形式 1

\[ \int_{0}^{+\infty} \frac{\sin x}{\sqrt{ x }} \mathrm{~d} x = \int_{0}^{+\infty} \frac{\cos x}{\sqrt{ x }} \mathrm{~d} x = \sqrt{ \frac{\pi}{2} } \]

形式 2

\[ \int_{0}^{+\infty} \sin(x^{2}) \mathrm{~d} x =\int_{0}^{+\infty} \cos(x^{2}) \mathrm{~d} x = \frac{1}{2}\sqrt{ \frac{\pi}{2} } \]

那么我们回到原题目,我们发现我们可以通过换元 \(t=u^{2}\) 转化到菲涅尔积分:

\[ \begin{aligned} \int_{0}^{+\infty} t^{-\frac{1}{2}}\sin t \mathrm{~d} t &= \int_{0}^{+\infty} \frac{1}{u}\sin (u^{2}) \mathrm{~d} (u^{2})\\ &= 2\int_{0}^{+\infty} \sin(u^{2}) \mathrm{~d} u\\ &= \sqrt{ \frac{\pi}{2} } \end{aligned} \]

下面再看这样一道题目:

例题

Example

设 \(I(x)=\displaystyle \int_{0}^{+\infty} \mathrm{e}^{ -xy^{2} }\sin x \mathrm{~d} y\),\(x\geqslant 0\),求:\(\displaystyle \int_{0}^{+\infty} I(x) \mathrm{~d} x\)

解:当 \(x\geqslant 0\) 时,有:

\[ \begin{aligned} I(x) &= \int_{0}^{+\infty} \mathrm{e}^{ -xy^{2} }\sin x \mathrm{~d} y\\ &= \frac{\sin x}{\sqrt{ x }} \int_{0}^{+\infty} \mathrm{e}^{ -(\sqrt{ x }y)^{2} } \mathrm{~d} (\sqrt{ x }y)\\ &= \frac{\sin x}{\sqrt{ x }}\cdot \frac{\sqrt{ \pi }}{2} \end{aligned} \]

上面的最后一步利用的是高斯积分:

\[ \int_{0}^{+\infty} \mathrm{e}^{ -x^{2} } \mathrm{~d} x = \frac{\sqrt{ \pi }}{2} \]
\[ \int_{-\infty}^{+\infty} \mathrm{e}^{ -x^{2} } \mathrm{~d} x =\sqrt{ \pi } \]

那么我们要求的积分就可解了:

\[ \begin{aligned} \int_{0}^{+\infty} I(x) \mathrm{~d} x &= \frac{\sqrt{ \pi }}{2}\int_{0}^{+\infty} \frac{\sin x}{\sqrt{ x }} \mathrm{~d} x \\ &= \frac{\sqrt{ \pi }}{2} \cdot \sqrt{ \frac{\pi}{2} }\\ &= \frac{\pi}{2\sqrt{ 2 }} \end{aligned} \]

上面用到的就是菲涅尔积分的结论。

事实上,菲涅尔积分结论可以推广为如下形式:

推广

\[ \int_{0}^{+\infty} \sin(x^{n}) \mathrm{~d} x =\frac{1}{n}\Gamma\left( \frac{1}{n} \right)\sin\left( \frac{\pi}{2n} \right) \]

Dirichlet 积分

写到这里,我又联想到了一个形式类似的积分(狄利克雷积分),但是解决方法完全不一样:

Dirichlet 积分

\[ \int_{0}^{+\infty} \frac{\sin x}{x} \mathrm{~d} x \]

解:费曼积分法经典例题,也就是所谓的含参积分法。忘记这种方法的朋友可以看之前的文章,链接附在下面了:泊松积分

如果我们记含参积分 \(I(a) = \displaystyle \int_{0}^{+\infty} \frac{\sin(ax)}{x} \mathrm{~d} x\)

那么:

\[ \begin{aligned} I'(a) &= \int_{0}^{+\infty} \frac{\cos(ax)}{x}\cdot x \mathrm{~d} x \\ &= \int_{0}^{+\infty} \cos(ax) \mathrm{~d} x \end{aligned} \]

这个积分是不存在的,因此考虑更换含参积分的设法。

我们设 \(I(a) = \displaystyle \int_{0}^{+\infty} \frac{\sin x}{x}\cdot \mathrm{e}^{ -ax } \mathrm{~d} x\),\(a>0\)

则我们要求的积分就是 \(I(0)\),下面求导:

\[ \begin{aligned} I'(a) &= \int_{0}^{+\infty} \frac{\sin x}{x}\cdot \mathrm{e}^{ -ax }\cdot(-x) \mathrm{~d} x \\ &= -\int_{0}^{+\infty} \sin x\cdot \mathrm{e}^{ -ax } \mathrm{~d} x \\ &= \frac{a\sin x\mathrm{e}^{ -ax }+\cos x\mathrm{e}^{ -ax }}{a^{2}+1}\bigg|_{0}^{+\infty}\\ &= -\frac{1}{a^{2}+1} \end{aligned} \]

积分得:

\[ I(a) = -\arctan a+C \]

即:

\[ -\arctan a+C= \displaystyle \int_{0}^{+\infty} \frac{\sin x}{x}\cdot \mathrm{e}^{ -ax } \mathrm{~d} x \]

考虑 \(a \to +\infty\),有:

\[ -\frac{\pi}{2}+C = 0 \]

因此 \(C=\dfrac{\pi}{2}\).

故原积分为:

\[ \begin{aligned} I(0) &= \lim_{ a \to 0^{+} } I(a)\\ &= \lim_{ a \to 0^{+} } \left( -\arctan a+\frac{\pi}{2} \right)\\ &= \frac{\pi}{2} \end{aligned} \]

至此,我通过一道题向大家介绍了菲涅尔积分的常见结论,并复习了费曼积分法,常见形式千万不要弄混哦!

  • 更多精彩内容欢迎关注我的微信公众号!

搜一搜

评论区